Montenegro bu- og lågterskelsenter

Sjå film om Montenegro bu- og lågterskeltilbod

Resultat

Hammerfest kommune fekk ein døgnbemanna omsorgsbustad for seks personar. Det blei også etablert eit dagsenter tilknytt bustaden. Tilbodet opna i 2017.

Bakgrunn

Hammerfest kommune hadde tidlegare fleire større bustadkompleks (8-16 leilegheiter) der målgruppa var personar med rusavhengnad. Desse bustadane var ubemanna og kjent for mykje uro og kriminalitet. Rus- og psykiatritenesta klarte ikkje å kome i posisjon til å hjelpe brukarane. Samstundes mangla kommunen aktivitetstilbod og møteplass for målgruppa.

Gjennom eit eige forprosjekt «Fra stigma til verdighet» og Brukerplan kartla kommunen målgruppa sine hjelpebehov. Kartleggingane viste at kommunen mangla bemanna bustad og møteplassar for målgruppa.

Mål

Montenegro bu- og lågterskeltilbod skal bidra til at brukarar med rusavhengnad oppnår eit godt og verdig liv, med innhald, tryggleik og omsorg, auka energi og livsglede. Brukarane skal kjenne seg velkomne og oppleve at dei har regi over sitt eige liv.

Bustaden skal vere bemanna, tilby eit lågterskel helsetilbod og ha same standard som andre omsorgsbustadar. I tillegg til å innehalde bustadar, skal huset også fungere som ein «vere-stad» og ein sosial møteplass for personar i målgruppa.

Målgruppe

Menneske med dobbeltdiagnose i rus og psykiatri (ROP) og andre som ønsker

• å jobbe med mål som fører til positive endringar i livet
• å jobbe med tiltak som fører til ei betre fysisk og mental helse
• å redusere og stabilisere rusbruken, og få auka livskvalitet og eit meiningsfullt innhald i kvardagen
• å kome seg vekk frå det kriminelle rusmiljøet
• å leve ut draumar som ikkje handlar om rus og rusåtferd
• å ta opp att kontakt med familien
• ein tryggare og meir føreseieleg kvardag

Bebuarane er ressurspersonar

«Lavterskelen» er ein stad å kome til, og ein stad der brukarane blir sett og høyrt. Dei får eit varmt måltid og ein god samtale. Dei er ein del av eit fellesskap som lagar tradisjonar og feriar heilagdagar, bursdagar og liknande. Dei får delta i aktivitetar ute som fjellturar, fisketurar, grillturar, kino, bowling, kafébesøk, sykling med meir. Av innandørsaktivitetar er det fellestrening og individuell trening. Senteret tilbyr øyreakupunktur, samtalar og rettleiing. I garasjen kan dei spele bordtennis og snekre. Senteret jobbar for at brukargruppa skal føle seg verdsett og viktig.

Verdigrunnlag

Bebuarane og brukarane skal oppleve seg sjølv som verdifulle menneske med integritet og autonomi. Dei tilsette ser mennesket bak rusen. Dei er opptekne av heile mennesket, fokuserer på ressursar og tankens kraft, og på at livet er her og no.

Senteret har ikkje medikament i bustaden. Dei har husreglar tufta på sosialt aksepterte samfunnsnormer som tek vare på tryggleiken til bebuarar og tilsette. Husreglane har brukarar og bebuarar vore med på å utarbeide heilt frå starten på prosjektet. Sentralt i oppfølginga er bebuarmøta, der bebuarar reflekterer over daglegdagse tema.

Bemanning

Senteret har 10 årsverk, fordelt på 16 personar, inkludert avdelingsleiar.

• 2-3 tilsette på dag, utanom avdelingsleiar
• 3 på kveld 1-2 dagar i veka, resten 2 på kveld
• 2 på dag og kveld i helger, og 2 på alle nattevakter

Samarbeid med andre aktørar

• Senteret har ein formalisert skriftleg samarbeidsavtale med Nav. Nav skal ha møtedag to gonger i veka på Lavterskelen.
• Senteret har avtale med Vaksenpsykiatrisk poliklinikk (VPP) om jamlege rettleiingssamtaler med tilsette i Montenegro.
• Senteret har oppnått eit betre samarbeid med fastlegar. Dei kjem på heimebesøk og dei tilsette opplever at bebuarar får eit betre helsetilbod.
• Dei har avtale med politiet om å besøke Lavterskelen ein gong per veke, for å bygge relasjonar og førebyggje lovbrot.
• Prosjektleiar i «arbeid til alle» er i gang med forankring av prosjektet i kommunen, og jobbar med kontraktar hos offentlege og private arbeidsgivarar. Senteret har fått ein kontrakt med ein privat aktør så langt.
• Senteret har skriftleg avtale med storkjøkken i Hammerfest kommune, og får restmiddagar som serverast til brukarar i Lavterskelen. Dei har også avtale med Rema1000. Bebuarar dreg dit saman med tilsette for å hente mat som ikkje er til sals.

Nabolagsarbeid

Alle i nabolaget blei invitert til ei omvising og informasjonsmøte i bustaden då den var bygd ferdig. Naboane er velkomne til samtalar, og senteret tek i mot tilbakemeldingar.

Sikre brukarmedverknad

I starten av prosjektet inviterte senteret personar i målgruppa til eigne møter. Dette blei veldig uføreseieleg. Etter kvart blei ein brukarorganisasjon etablert i Hammerfest. Representant for denne brukarorganisasjonen deltok regelmessig i prosjektet. Denne brukarorganisasjonen har vore til god hjelp, særleg når det handlar om fagleg innhald i bustaden.

Finansiering

• Bustaden blei finansiert gjennom ubetalt forsikring, tilskot frå Husbanken og kommunale midlar.
• Dei fem omsorgsbustadane fekk investeringstilskot frå Husbanken.
• Gjennomgangsbustaden fekk tilskot til utleigebustadar frå Husbanken.

Tips til andre

• Gjer lokale kartleggingar ved behov for bustad, i tillegg til å nytte Brukarplan-statistikkar aktivt.
• Delta aktivt i arbeidet med kommunale planar: Planar som blir vedteke politisk forpliktar!
• Fageininga bør invitere seg regelmessig inn til administrativ leiing og politiske møte: Gi avgjerdstakarar den kunnskapen dei treng.
• Anbefaler døgnbemanna bustad når fleire brukarar skal bu i same bygg.
• Ha fokus på tryggleik. Trygge arbeidstakar gir betre tenester (ressursbehov). Ha minimum to personar på vakt (ikkje bruk vektarselskap).
• Inviter naboar til informasjonsmøte og opne dagar etter opning av bustad.
• Bygg eit dagsenter med moglegheiter for ein meiningsfylt kvardag. Del dagsenteret opp i ulike soner for ulike behov. Montenegro har stor stue og kjøkken, treningsrom, multimedierom med meir.
• Ikkje ha eit eige medisinrom i bustaden.
• Legg til rette for tverrfagleg samhandling. Montenegro har sett av eigen kontorplass for Nav.
• Ikkje vel «hardhusmateriale» som stigmatiserer målgruppa.
• Planlegg samansetninga av bebuarar. Det er viktig å tenke på at dei som bur der skal kunne fungere godt saman i eit bufellesskap.
• Ikkje flytt alle bebuarane inn på same tid.
• Gjer ei god kartlegging, og ha gode vedtak for alle bebuarar.
• Målsetting og tiltak som bebuar sjølv er med på å bestemme.
• Ha fokus på recovery og sjølvbestemming.
• Snakk om tema som val og konsekvensar. Skriv ein bustadkontrakt, der vilkår for å få bu i bustaden kjem klart fram.
• Ha eit tydeleg og klart føremål med bustaden og dagsenteret/lavterskelen.
• Tilsett trygge folk med gode verdiar og haldningar som har relevant, men ulik kompetanse.
• Utarbeid husreglar saman med bebuarar og brukarar. Brot må få ein konsekvens.
• Ha ein open, enkel, direkte og ærleg kommunikasjon.
• Ta opp alle viktige hendingar fortløpande, både med tilsette og bebuarar/brukarar.
• Ha fokus på sikkerheit og tryggleik i bustaden for alle som oppheld seg der.
• Av og til vil individuelle avtalar vere til hjelp for enkelte bebuarar.
• Tilsette og leiar må gå føre med eit godt eksempel. Gjer det du seier.

Les meir

Om Montenegro bu- og lågterskelsenter på nettsida til Hammerfest kommune.